Rok akademicki 2023/2024 przyniósł słuchaczom Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach wyjątkowo bogaty i różnorodny program wykładów. Od października do czerwca odbyło się 31 wykładów oraz tradycyjny koncert świąteczny, a wśród prelegentów znaleźli się profesorowie i pracownicy naukowi wielu polskich uczelni, lekarze, historycy, językoznawcy, filmoznawcy, prawnicy, popularyzatorzy nauki oraz przedstawiciele instytucji kultury.
Rok zainaugurował wykład dr Sylwii Mikołajczyk poświęcony nowoczesnym metodom rozmnażania roślin w kulturach tkankowych. Już pierwsze tygodnie pokazały charakter całego programu – łączącego nauki przyrodnicze, humanistykę, historię, medycynę i zagadnienia społeczne. O historii opowiadali m.in. dr Agnieszka Krygier-Łączkowska, przypominając mało znanych powstańców styczniowych z Ziemi Szamotulskiej, prof. Olaf Bergmann, przedstawiając wielkopolskie drogi do niepodległości, Paweł Skrzypalik, odkrywający historię nieistniejących cmentarzy Poznania, dr Karolina Bittner z wykładem o przemyśle meblowym w PRL-u oraz dr Piotr Grzelczak, który przybliżył wydarzenia Poznańskiego Czerwca 1956.
Silnie reprezentowane były również nauki humanistyczne. Ks. prof. Janusz Nawrot kontynuował ceniony przez słuchaczy cykl wykładów biblijnych poświęconych skutkom pierwszego grzechu człowieka w Księdze Rodzaju. Dr Rozalia Wojkiewicz opowiadała o obyczajowości XIX wieku, prof. Jarosław Liberek przedstawił historię i współczesność feminatywów, a prof. Ewa Rajewska wprowadziła słuchaczy w tajniki przekładu literackiego. Wykład mgr. Jakuba Łukaszewskiego poświęcony został dziełu Mikołaja Kopernika i jego recepcji na przestrzeni wieków.
Znaczące miejsce zajmowała tematyka filmowa. Dr Piotr Pławuszewski analizował fenomen filmu dokumentalnego Film balkonowy Pawła Łozińskiego, natomiast prof. Mikołaj Jazdon interpretował VIII część Dekalogu Krzysztofa Kieślowskiego jako opowieść o moralnej odpowiedzialności. Rok rozpoczął się także wykładem dr. Macieja Pietrzaka o obrazie Marca ’68 w polskim kinie.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się wykłady medyczne i prozdrowotne. Honorowy Rektor UTW, prof. Krzysztof Wronecki, mówił o czynnikach sprzyjających długiemu życiu i zdrowemu starzeniu się. Dr Łukasz Galus przedstawił najnowsze osiągnięcia w leczeniu czerniaka, a mgr Jacek Bigos omawiał współczesną diagnostykę i terapię najczęstszych dolegliwości narządu ruchu.
Nie zabrakło także tematów ekonomicznych i prawnych. Dr hab. Krzysztof Łyskawa wyjaśniał zasady funkcjonowania ubezpieczeń i świadomego korzystania z polis, dr Szymon Strojny mówił o budowaniu wizerunku marki, natomiast mgr Lech Siuda kontynuował cykl praktycznych wykładów poświęconych prawu spadkowemu i problematyce zadłużenia.
Szczególną uwagę zwracała obecność wykładów dotyczących nowych technologii. Prof. Piotr Skrzypczyński przedstawił możliwości i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją, pokazując, jak szybko zmienia ona współczesny świat. Z kolei prof. Izabela Szafraniak-Wiza udowodniła, że rozwój technologii wytwarzania szkła miał ogromny wpływ na rozwój architektury, nauki i codziennego życia.
Program uzupełniały wykłady z zakresu nauk przyrodniczych i kultury. Sara i Mikołaj Rakowscy połączyli opowieść o kawie z degustacją różnych gatunków napoju, Marek Pióro przedstawił obecność ptaków w kulturze, Justyna Kroschel opowiadała o muzyce Wielkiego Postu i Wielkanocy, a prof. Elżbieta Bartoszak-Adamska zakończyła rok akademicki wykładem poświęconym promieniowaniu rentgenowskiemu i jego zastosowaniom.
Tradycyjne przedświąteczne spotkanie uświetnił koncert. W tym roku wykonawcą był zespół Monti Brass Band, prowadzony przez Łukasza Manteja, nauczyciela Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Wacława z Szamotuł. W skład zespołu wchodzi kilku muzyków związanych z Szamotułami. W programie znalazły się zarówno utwory o tematyce świątecznej, jak i popularne przeboje, między innymi Zbigniewa Wodeckiego i Krzysztofa Krawczyka, wykonane w efektownych aranżacjach na instrumenty dęte. Koncert, połączony ze wspólnym spotkaniem przy kawie i cieście, stworzył ciepłą, świąteczną atmosferę i był okazją do podsumowania pierwszej części roku akademickiego.
Program roku akademickiego 2023/2024 wyróżniał się niezwykłą równowagą między tradycją a współczesnością. Obok wykładów poświęconych historii, literaturze, sztuce i dziedzictwu kulturowemu pojawiły się tematy dotyczące sztucznej inteligencji, nowych technologii, współczesnej medycyny, ekonomii czy prawa. Słuchacze mogli poznawać zarówno najnowsze osiągnięcia nauki, jak i zagadnienia zakorzenione w historii oraz kulturze regionu. Tak szerokie spektrum tematów sprawiło, że każdy wtorkowy wykład stawał się okazją do odkrywania nowych obszarów wiedzy i spojrzenia na znane zjawiska z zupełnie innej perspektywy.
Wykaz wykładów w roku akademickim 2023/2024
3.10.2023 r.
Wykład inauguracyjny: Rośliny w probówce
Wykładowczyni: dr Sylwia Mikołajczyk, pracowniczka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, specjalistka w zakresie biotechnologii roślin.
10.10.2023 r.
Wykład: Marzec ’68 w polskim kinie
Wykładowca: dr Maciej Pietrzak, pracownik Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
17.10.2023 r.
Wykład: Powstańcy styczniowi z Ziemi Szamotulskiej – znani i mniej znani
Wykładowczyni: dr Agnieszka Krygier-Łączkowska, polonistka i regionalistka, autorka wystawy poświęconej powstańcom styczniowym z regionu szamotulskiego, absolwentka szamotulskiego Liceum.
24.10.2023 r.
Wykład: Każdy może być ubezpieczony, ale po co? O potrzebach i małych literkach w polisach
Wykładowca: dr hab. Krzysztof Łyskawa, pracownik Katedry Ubezpieczeń Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, specjalista w zakresie rynku ubezpieczeniowego.
31.10.2023 r.
Wykład: Skutki pierwszego grzechu człowieka w opisie biblijnym (Księga Rodzaju 3)
Wykładowca: ks. prof. dr hab. Janusz Nawrot, pracownik Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, biblista i popularyzator wiedzy o Piśmie Świętym.
7.11.2023 r.
Wykład: Jak żyć długo i umrzeć zdrowo?
Wykładowca: prof. dr hab. Krzysztof Wronecki, kardiochirurg, znawca historii medycyny, Honorowy Rektor Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach, absolwent szamotulskiego Liceum.
14.11.2023 r.
Wykład: Wielkopolskie drogi do niepodległości
Wykładowca: prof. dr hab. Olaf Bergmann, historyk, kustosz dyplomowany Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości w Poznaniu, profesor Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości oraz Wyższej Szkoły Handlu i Usług w Poznaniu.
21.11.2023 r.
Wykład: Nieistniejące cmentarze Poznania
Wykładowca: Paweł Skrzypalik, historyk, społecznik, autor książek i redaktor portalu „Cyfrowe Lapidarium Poznania”, od lat zajmujący się upamiętnianiem dawnych mieszkańców Poznania.
28.11.2023 r.
Wykład: „Dziadek też tak miał” – kiedy dziecko powinno zacząć mówić
Wykładowczyni: prof. dr hab. Jolanta Sławek, językoznawczyni, logopedka i terapeutka, pracowniczka Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
5.12.2023 r.
Wykład: Testament a długi spadkowe
Wykładowca: mgr Lech Siuda, komornik sądowy, pasjonat prawa rodzinnego, absolwent szamotulskiego Liceum.
12.12.2023 r.
Wykład: Zwiastun bożonarodzeniowy
Wykładowca: prof. dr hab. Stanisław Proszyk, emerytowany profesor Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (Wydział Leśny i Technologii Drewna), były Honorowy Rektor Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach, absolwent szamotulskiego Liceum.
2.01.2024 r.
Wykład: Dzień dobry, porozmawiamy? O tym, jak powstawał i jak można rozumieć wybitny „Film balkonowy” w reżyserii Pawła Łozińskiego
Wykładowca: dr Piotr Pławuszewski, pracownik Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, znawca filmu dokumentalnego, absolwent szamotulskiego Liceum.
9.01.2024 r.
Wykład: Wizerunek marki w biznesie i w polityce
Wykładowca: dr Szymon Strojny, ekonomista, pracownik Wyższej Szkoły Logistyki w Poznaniu, absolwent szamotulskiego Liceum.
16.01.2024 r.
Wykład: Bo kawa to owoc… (wykład połączony z degustacją)
Wykładowcy: Sara i Mikołaj Rakowscy, właściciele firmy Palarnia Kawy ZAO COFFEE w Szamotułach.
23.01.2024 r.
Wykład: Czerniak i jego leczenie. Czy jesteśmy świadkami rewolucji?
Wykładowca: dr Łukasz Galus, pracownik Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu oraz Wielkopolskiego Centrum Onkologii, absolwent szamotulskiego Liceum.
30.01.2024 r.
Wykład: Obraz ptaków w kulturze
Wykładowca: Marek Pióro, popularyzator ptasiarstwa, ambasador Rzeczpospolitej Ptasiej, autor bloga „Plamka Mazurka”.
6.02.2024 r.
Wykład: Sztuczna inteligencja – nowe możliwości, nowe problemy
Wykładowca: prof. dr hab. Piotr Skrzypczyński, pracownik Instytutu Robotyki i Inteligencji Maszynowej Politechniki Poznańskiej, absolwent szamotulskiego Liceum.
27.02.2024 r.
Wykład: Niewidzialne – jak rozwój technologii otrzymywania szkła zmienił społeczeństwo, architekturę, naukę czy… produkcję piwa
Wykładowczyni: prof. dr hab. Izabela Szafraniak-Wiza, pracowniczka Instytutu Inżynierii Materiałowej Politechniki Poznańskiej.
5.03.2024 r.
Wykład: Dzieło Mikołaja Kopernika i jego odbiór przez wieki
Wykładowca: mgr Jakub Łukaszewski, pracownik Pracowni Starych Druków Biblioteki Uniwersyteckiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
12.03.2024 r.
Wykład: Adam Mickiewicz w Wielkopolsce
Wykładowca: mgr Paweł Mordal, regionalista, krajoznawca i popularyzator wiedzy, autor licznych publikacji, absolwent szamotulskiego Liceum.
19.03.2024 r.
Wykład: „Jak można w małżeństwie nawet znaleźć szczęście?” O zasadach romansowania w XIX wieku
Wykładowczyni: dr Rozalia Wojkiewicz, pracowniczka Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Zakład Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski).
26.03.2024 r.
Wykład: Od żalu bez wymowy do radosnego Alleluja. Muzyka klasyczna czasu Wielkiego Postu i Wielkanocy
Wykładowczyni: mgr Justyna Kroschel, muzykolożka, animatorka kultury, związana z Filharmonią Poznańską.
9.04.2024 r.
Wykład: Ministra, ministerka, szpiegini, szpieżka czy szpieżyca? Na tropach feminatywów
Wykładowca: prof. dr hab. Jarosław Liberek, językoznawca, pracownik Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Pracownia Leksykograficzna), współautor kilku słowników języka polskiego, kierownik Telefonicznej Poradni Językowej oraz biegły sądowy w zakresie językoznawstwa.
16.04.2024 r.
Wykład: Ból biodra, ból kręgosłupa czy ból stawów krzyżowo-biodrowych? Od diagnostyki do terapii
Wykładowca: mgr Jacek Bigos, fizjoterapeuta, specjalista w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz medycyny sportowej, absolwent szamotulskiego Liceum.
23.04.2024 r.
Wykład: Skutki pierwszego grzechu człowieka w opisie biblijnym (Księga Rodzaju 3) – część II
Wykładowca: ks. prof. dr hab. Janusz Nawrot, pracownik Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, biblista i popularyzator Pisma Świętego.
30.04.2024 r.
Wykład: Jakie meble dla Kowalskich? Przemysł meblowy w PRL-u
Wykładowczyni: dr Karolina Bittner, historyczka, pracowniczka Instytutu Pamięci Narodowej, badaczka dziejów Polski Ludowej, absolwentka szamotulskiego Liceum.
7.05.2024 r.
Wykład: Uwolnienie z długu (rodzaje, formy, sposoby, profil psychologiczny spłacającego)
Wykładowca: mgr Lech Siuda, komornik sądowy, pasjonat prawa rodzinnego, absolwent szamotulskiego Liceum.
14.05.2024 r.
Wykład: Dekalog VIII Krzysztofa Kieślowskiego i Krzysztofa Piesiewicza – film o winie niezarzucalnej
Wykładowca: prof. dr hab. Mikołaj Jazdon, filmoznawca, polonista i anglista, pracownik Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Off Cinema w Poznaniu.
21.05.2024 r.
Wykład: Urocza i czarująca… matematyka?! Miłość, rozrywka i królowa nauk
Wykładowca: mgr Krystian Sobański, matematyk i teolog, analityk danych bankowych, znawca szyfrów (autor rozwiązania jednego z szyfrów z okresu II wojny światowej), przewodnik po Poznaniu.
28.05.2024 r.
Wykład: O przekładach na przykładach. Jak się tłumaczy literaturę?
Wykładowczyni: prof. dr hab. Ewa Rajewska, literaturoznawczyni i tłumaczka literatury z języka angielskiego, pracowniczka Zakładu Literatury XX wieku, Teorii Literatury i Sztuki Przekładu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodnicząca Zarządu Oddziału Zachodniego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.
4.06.2024 r.
Wykład: Poznański Czerwiec 1956. Pierwszy bunt społeczny w PRL
Wykładowca: dr Piotr Grzelczak, historyk, pracownik Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu, badacz dziejów najnowszych Polski, autor publikacji poświęconych Poznańskiemu Czerwcowi 1956.
11.06.2024 r.
Wykład: Promieniowanie rentgenowskie – otrzymywanie, właściwości i zastosowanie
Wykładowczyni: prof. dr hab. Elżbieta Bartoszak-Adamska, pracowniczka Zakładu Krystalografii Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, absolwentka szamotulskiego Liceum.