Rok akademicki 2021/2022 był dla Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach czasem powrotu do regularnych spotkań po okresie pandemicznych ograniczeń. Słuchacze ponownie mogli uczestniczyć w wykładach odbywających się w tradycyjnej formule, choć ze względu na sytuację epidemiczną w styczniu i na początku lutego konieczne było wprowadzenie krótkiej przerwy w realizacji programu. Ostatecznie przygotowany cykl objął 30 wykładów, podczas których poruszano tematy z zakresu historii, kultury, przyrody, medycyny, psychologii, nowych technologii oraz współczesnych problemów społecznych.
Inauguracyjny wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Wroneckiego poświęcony pandemiom w historii doskonale wpisał się w doświadczenia ostatnich miesięcy. Honorowy Rektor szamotulskiego UTW ukazał zjawisko epidemii w szerokiej perspektywie historycznej, przypominając, że choroby zakaźne od wieków wpływały na losy społeczeństw i rozwój cywilizacji.
W programie znaczące miejsce zajęła tematyka przyrodnicza i ekologiczna. Dr Paweł Czapczyk opowiadał o świecie ssaków żyjących wokół człowieka, a dr Joanna Bykowska dwukrotnie gościła na Uniwersytecie, przedstawiając zarówno kulturowe i przyrodnicze znaczenie drzew, jak i współczesne zagrożenia dla najpotężniejszych drzew Polski. O zielonej infrastrukturze miast, kwietnych łąkach i żyjących ścianach mówił dr hab. Marcin Spychała, natomiast mgr inż. Joanna Zawieja zwróciła uwagę na problem bezpieczeństwa żywności i jej fałszowania.
Dużą grupę stanowiły wykłady historyczne i regionalne. Dr Marek Rezler przybliżył słuchaczom matejkowską wizję dziejów Polski, a mgr Paweł Mordal zaprosił uczestników do refleksji nad mało znanymi epizodami historii Rzeczypospolitej, opowiadając o polskich marzeniach kolonialnych. W kolejnych spotkaniach przedstawił także temat miłości w różnych kulturach świata oraz wspominał wyjazd szamotulskiego UTW na Ukrainę. Historii lokalnej poświęcone były wykłady dr. Piotra Nowaka o szamotulskich księżach społecznikach oraz dr Agnieszki Krygier-Łączkowskiej prezentujące niezwykłe losy przedwojennych absolwentów Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi. Cykl ten ukazał wiele wybitnych postaci związanych z historią szkoły i regionu.
Nie zabrakło również tematów związanych z kulturą i sztuką. Justyna Kroschel opowiadała o motywach Bożego Narodzenia w muzyce klasycznej, prof. Tomasz Matusewicz przybliżył zagadnienia rzeźby figuratywnej, a Rozalia Wojkiewicz przedstawiła postać Stanizława Wyspiańskiego i jego fascynację katedrami gotyckimi. O pamięci historycznej obecnej w polskim kinie mówił Marcin Pigulak, analizując filmowe obrazy powstań wielkopolskiego i warszawskiego.
Ważną część programu stanowiły wykłady poświęcone zdrowiu i jakości życia. Prof. Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska mówiła o zmianach zachodzących w mózgu wraz z wiekiem, a prof. Sławomira Drzymała-Czyż przedstawiła zależności między stresem a otyłością. Z kolei dr Marcin Hermanowski poruszył temat dobrych obyczajów i relacji międzyludzkich, zarówno w codziennym życiu, jak i w przestrzeni internetowej. Tomasz Sobol przybliżył zasady bezpiecznego korzystania z Internetu, natomiast dr Tomasz Manszewski w dwóch wykładach w przystępny i pełen humoru sposób pokazywał, jak chemia pomaga zrozumieć zjawiska spotykane na co dzień – od procesów zachodzących w kuchni po właściwości środków stosowanych w gospodarstwie domowym.
Program obejmował również tematykę filozoficzną, społeczną i religijną. Prof. Janusz Nawrot zaprosił słuchaczy do refleksji nad biblijnym opisem pierwszego grzechu człowieka, natomiast prof. Szymon Cyfert wyjaśniał, po co istnieją organizacje i jakie mechanizmy decydują o ich funkcjonowaniu. Z kolei Hubert Odwrot w niezwykle barwny sposób opowiadał o swoich doświadczeniach zdobytych podczas maratonów rozgrywanych na niemal wszystkich kontynentach, pokazując, że pasja, wytrwałość i konsekwencja pozwalają realizować nawet najbardziej ambitne marzenia.
Na uwagę zasługuje grono wykładowców. Obok profesorów i pracowników naukowych poznańskich uczelni występowali historycy, regionaliści, lekarze, psychologowie, artyści, muzealnicy i popularyzatorzy nauki. Charakterystyczną cechą programu był także liczny udział absolwentów I Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Piotra Skargi, którzy chętnie wracali do rodzinnych Szamotuł, by dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem ze słuchaczami Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Rok akademicki 2021/2022 pokazał, jak ważna jest możliwość bezpośrednich spotkań i rozmów. Po okresie ograniczeń słuchacze z entuzjazmem powrócili do wspólnego odkrywania świata, a bogaty i różnorodny program wykładów po raz kolejny potwierdził, że Uniwersytet Trzeciego Wieku jest miejscem zdobywania wiedzy, rozwijania pasji oraz budowania więzi między ludźmi.
Wykaz wykładów w roku akademickim 2021/2022
5 października 2021 r.
Wykład inauguracyjny: Pandemie w historii
Wykładowca: prof. dr hab. Krzysztof Wronecki – Honorowy Rektor Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach, absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Piotra Skargi, kardiolog, kardiochirurg dziecięcy i historyk medycyny, w przeszłości pracownik Akademii Medycznej we Wrocławiu, Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu oraz Politechniki Opolskiej.
12 października 2021 r.
Wykład: Ssaki wokół nas – świat, który nie może zaginąć
Wykładowca: dr Paweł Czapczyk – polonista, historyk i krytyk literacki, fotograf, miłośnik przyrody oraz autor kilku książek.
19 października 2021 r.
Wykład: Dobre obyczaje – w życiu codziennym i w Internecie
Wykładowca: dr Marcin Hermanowski – socjolog i psychoterapeuta, pracownik Wydziału Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
26 października 2021 r.
Wykład: Czy drzewa będą z nami zawsze? Aspekty przyrodnicze i kulturowe
Wykładowczyni: dr Joanna Bykowska – dendrolog i hortiterapeutka, pracowniczka Katedry Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
2 listopada 2021 r.
Wykład: Polskie sny o potędze, czyli rzecz o koloniach Rzeczypospolitej
Wykładowca: mgr Paweł Mordal – regionalista, popularyzator wiedzy oraz autor licznych publikacji, absolwent szamotulskiego Liceum.
9 listopada 2021 r.
Wykład: Przedwojenni absolwenci Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi. Ciekawe losy, niezwykłe osobowości
Wykładowczyni: dr Agnieszka Krygier-Łączkowska – polonistka i regionalistka, twórczyni portalu kulturalno-historycznego Region Szamotulski, absolwentka szamotulskiego Liceum, przewodnicząca zarządu Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi.
16 listopada 2021 r.
Wykład: Matejkowska wizja dziejów Polski
Wykładowca: dr Marek Rezler – historyk, badacz dziejów Polski i Wielkopolski XIX i XX wieku, autor licznych książek.
23 listopada 2021 r.
Wykład: Miłość niejedno ma imię, czyli o uczuciach w różnych kulturach świata (część 1)
Wykładowca: mgr Paweł Mordal – regionalista, popularyzator wiedzy oraz autor licznych publikacji, absolwent szamotulskiego Liceum.
30 listopada 2021 r.
Wykład: Chemia w kuchni
Wykładowca: dr Tomasz Manszewski – chemik i dydaktyk, popularyzator nauki prowadzący widowiskowe pokazy eksperymentów chemicznych, miłośnik i sędzia siatkówki, absolwent szamotulskiego Liceum.
7 grudnia 2021 r.
Wykład: Internet – bezpieczny, anonimowy i rozwijający. Co musisz wiedzieć, aby zachować bezpieczeństwo w sieci
Wykładowca: mgr Tomasz Sobol – menedżer, wykładowca akademicki, entuzjasta nowych technologii i społecznik.
14 grudnia 2021 r.
Wykład: Obieganie świata, czyli 73 maratony na wszystkich (prawie) kontynentach
Wykładowca: mgr Hubert Odwrot – historyk, maratończyk i podróżnik, absolwent szamotulskiego Liceum.
11 stycznia 2022 r.
Wykład: „Do siego roku!”. O słownictwie i zwyczajach okresu Bożego Narodzenia i przełomu lat
Wykładowczyni: dr Agnieszka Krygier-Łączkowska – polonistka i regionalistka, twórczyni portalu kulturalno-historycznego Region Szamotulski, absolwentka szamotulskiego Liceum, przewodnicząca zarządu Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi.
15 lutego 2022 r.
Wykład: Mózg a wiek
Wykładowczyni: prof. dr hab. Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska – językoznawczyni, neurologopedka i terapeutka, pracowniczka Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, specjalizująca się w problematyce języka, pamięci i funkcjonowania mózgu.
22 lutego 2022 r.
Wykład: Rzeźba figuratywna
Wykładowca: prof. dr hab. Tomasz Matusewicz – rzeźbiarz, profesor sztuk plastycznych, wykładowca Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.
1 marca 2022 r.
Wykład: Boże Narodzenie w muzyce klasycznej
Wykładowczyni: mgr Justyna Kroschel – muzykolożka, animatorka kultury, związana z Filharmonią Poznańską.
8 marca 2022 r.
Wykład: Stres a otyłość
Wykładowczyni: dr hab. Sławomira Drzymała-Czyż – specjalistka w zakresie żywienia człowieka i chorób metabolicznych, pracowniczka Kliniki Gastroenterologii Dziecięcej i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, absolwentka szamotulskiego Liceum.
15 marca 2022 r.
Wykład: Zmierzch gigantów – współczesne losy najpotężniejszych drzew Polski
Wykładowczyni: dr Joanna Bykowska – dendrolog i hortiterapeutka, pracowniczka Katedry Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
22 marca 2022 r.
Wykład: Szamotulscy księża społecznicy
Wykładowca: dr Piotr Nowak – historyk, autor między innymi monografii „Szamotuły. Dzieje miasta”, wykładowca akademicki, absolwent szamotulskiego Liceum.
29 marca 2022 r.
Wykład: Historia na taśmie filmowej. Pamięć o powstaniu wielkopolskim i warszawskim w polskim kinie
Wykładowca: mgr Marcin Pigulak – filmoznawca i historyk, doktorant Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, absolwent szamotulskiego Liceum.
5 kwietnia 2022 r.
Wykład: „Szcze ne wmerła Ukrajina”. Wspomnienia wyjazdu UTW na Ukrainę
Wykładowca: mgr Paweł Mordal – regionalista, krajoznawca, popularyzator wiedzy oraz autor licznych publikacji, absolwent szamotulskiego Liceum.
12 kwietnia 2022 r.
Wykład: Przedwojenni absolwenci Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi. Ciekawe losy, niezwykłe osobowości (część 2)
Wykładowczyni: dr Agnieszka Krygier-Łączkowska – polonistka i regionalistka, twórczyni portalu kulturalno-historycznego Region Szamotulski, absolwentka szamotulskiego Liceum, przewodnicząca zarządu Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. ks. Piotra Skargi.
26 kwietnia 2022 r.
Wykład: Bezpieczeństwo żywności w kontekście jej fałszowania
Wykładowczyni: mgr inż. Joanna Zawieja – technolog żywności i żywienia, chemiczka, pedagożka, certyfikowany audytor wewnętrzny Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności ISO 22000 oraz HACCP.
10 maja 2022 r.
Wykład: Po co i dlaczego istnieją organizacje?
Wykładowca: prof. dr hab. Szymon Cyfert – ekonomista, specjalista w zakresie nauk o zarządzaniu, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, autor licznych publikacji naukowych z zakresu zarządzania organizacjami.
17 maja 2022 r.
Wykład: Kwietne łąki i żyjące ściany – modny trend czy konieczność?
Wykładowca: dr hab. Marcin Spychała – biolog i hydrobiolog, pracownik Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, specjalista w zakresie ochrony środowiska, ekosystemów wodnych i zielonej infrastruktury miejskiej, absolwent szamotulskiego Liceum.
24 maja 2022 r.
Wykład: Pierwszy grzech człowieka w opisie biblijnym
Wykładowca: prof. dr hab. Janusz Nawrot – biblista, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierownik Zakładu Nauk Biblijnych Wydziału Teologicznego, autor licznych publikacji poświęconych egzegezie Pisma Świętego.
31 maja 2022 r.
Wykład: „Wielkie katedry gotyckie” Stanisława Wyspiańskiego
Wykładowczyni: Rozalia Wojkiewicz – historyczka sztuki, muzealniczka, popularyzatorka wiedzy o sztuce i kulturze.
7 czerwca 2022 r.
Wykład: Ile wspólnego ma kuchnia z łazienką i dlaczego kretem nie powinno się udrażniać aluminiowej instalacji sanitarnej?
Wykładowca: dr Tomasz Manszewski – chemik i dydaktyk, popularyzator nauki prowadzący widowiskowe pokazy eksperymentów chemicznych, miłośnik i sędzia siatkówki, absolwent szamotulskiego Liceum.
14 czerwca 2022 r.
Wykład: Diabły, strachy, czarownice… Istoty i zjawiska, które budziły strach naszych przodków (na podstawie podań i legend z ziemi szamotulskiej)
Wykładowca: mgr Łukasz Bernady – polonista, redaktor, regionalista, zbieracz opowieści i legend, autor wielu książek, absolwent szamotulskiego Liceum.