19 lutego 2026 r. studenci Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach odwiedzili Archiwum Państwowe w Poznaniu. Była to niezwykle ciekawa i pouczająca wycieczka, która pozwoliła poznać miejsce, w którym od ponad stu lat przechowywane są bezcenne świadectwa historii Wielkopolski i jej mieszkańców.
Na czas zwiedzania nasza grupa została podzielona na dwie części. Pierwsza z nich miała okazję zajrzeć do miejsc na co dzień niedostępnych dla odwiedzających. Studenci zwiedzili magazyny archiwalne, w których przechowywane są miliony dokumentów, a także pracownię digitalizacji oraz pracownię konserwacji. Szczególne zainteresowanie wzbudziła prezentacja metod zabezpieczania i odnawiania dawnych ksiąg, map oraz dokumentów. Pracownicy archiwum pokazali, jak przy użyciu specjalistycznych materiałów i nowoczesnych technik konserwatorskich ratuje się zniszczone zabytki piśmiennictwa, aby mogły przetrwać kolejne dziesięciolecia.
W tym samym czasie druga grupa oglądała przygotowaną specjalnie dla studentów UTW wystawę oryginalnych dokumentów związanych z historią Szamotuł. Wśród prezentowanych materiałów znalazły się cenne archiwalia ukazujące dzieje naszego miasta i regionu. Była to wyjątkowa okazja, aby zobaczyć dokumenty, które na co dzień spoczywają w archiwalnych magazynach i rzadko są prezentowane publiczności.
Archiwum Państwowe w Poznaniu zostało utworzone w 1919 roku, przejmując i rozwijając tradycje wcześniejszych archiwów funkcjonujących na terenie Wielkopolski. Dziś należy do najważniejszych archiwów w kraju. W jego zasobie znajdują się średniowieczne pergaminy, księgi miejskie i sądowe, akta urzędów, fotografie, mapy, plany oraz liczne dokumenty dotyczące historii regionu i jego mieszkańców. Zgromadzone materiały są nieocenionym źródłem wiedzy dla historyków, genealogów, regionalistów i wszystkich zainteresowanych przeszłością. Znaczna część zbiorów jest systematycznie digitalizowana i udostępniana w Internecie.
Materiały z Archiwum Państwowego w Poznaniu można przeglądać w ogólnopolskim serwisie Szukaj w Archiwach, który umożliwia bezpłatny dostęp do milionów skanów dokumentów z archiwów państwowych. To doskonałe narzędzie dla osób poszukujących informacji o historii swoich rodzin, miejscowości czy regionu.
Serdeczne podziękowania kierujemy do pracowników Działu Edukacji Archiwum Państwowego w Poznaniu za życzliwe przyjęcie, znakomite przygotowanie programu wizyty oraz niezwykle interesujące oprowadzenie po archiwum. Dzięki Państwa wiedzy, pasji i zaangażowaniu mogliśmy poznać nie tylko bogactwo przechowywanych zbiorów, ale również codzienną pracę archiwistów, konserwatorów i specjalistów zajmujących się digitalizacją. Była to cenna lekcja historii i spotkanie, które z pewnością na długo pozostanie w pamięci wszystkich uczestników wycieczki.
Po przerwie na kawę i ciasto udaliśmy się do Muzeum Kultur Świata, które po zakończonym remoncie i modernizacji zostało ponownie otwarte dla zwiedzających pod nową nazwą. Muzeum prezentuje bogate zbiory etnograficzne pochodzące z różnych kontynentów. Zwiedzanie odbywało się z przewodniczką, która w interesujący sposób opowiadała o kulturach, zwyczajach i codziennym życiu mieszkańców odległych zakątków świata.
Studenci mieli okazję obejrzeć zarówno nowoczesną wystawę stałą, prezentującą eksponaty z Afryki, Azji, obu Ameryk i Oceanii, jak i wystawę czasową przygotowaną przez muzeum. Starannie zaaranżowane ekspozycje, wzbogacone o multimedia i ciekawe komentarze przewodniczki, pozwoliły lepiej zrozumieć różnorodność kultur świata oraz dostrzec podobieństwa i różnice w tradycjach, wierzeniach i sztuce różnych narodów. Na szczególną uwagę zasługiwała również wystawa czasowa „Kreacje. Stroje ludowe rysowane na miarę”, prezentująca wyjątkową kolekcję kolorowych rysunków wielkopolskich strojów ludowych ze zbiorów Heleny i Wiesławy Cichowicz – prekursorek poznańskiego muzealnictwa etnograficznego. Powstałe w latach 30. XX wieku rysunki dokumentują stroje, które w większości nie zachowały się do naszych czasów. Ekspozycję wzbogacają rekonstrukcje wybranych elementów ubiorów wykonane na podstawie tej unikatowej dokumentacji, dzięki czemu zwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądały tradycyjne stroje mieszkańców Wielkopolski sprzed blisko stu lat.
Wizyta w muzeum była znakomitym dopełnieniem całego wyjazdu. Połączenie spotkania z historią zapisaną w archiwalnych dokumentach z poznawaniem kultur świata sprawiło, że dzień upłynął pod znakiem zdobywania wiedzy i odkrywania nowych, inspirujących miejsc.
