W dniach 9–16 października 2023 r. grupa studentów Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach wybrała się na tygodniową wycieczkę na Maltę – wyspę, na której historia Zakonu Maltańskiego splata się z dziedzictwem starożytnych cywilizacji, a zabytki i śródziemnomorskie krajobrazy tworzą niezwykłą całość.
Pierwszym celem zwiedzania była Valletta – stolica Malty, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto zachwyciło reprezentacyjnymi ulicami, barokową architekturą i doskonale zachowanym układem urbanistycznym z czasów joannitów. Z Górnych Ogrodów Barrakka uczestnicy podziwiali rozległą panoramę Wielkiego Portu, jednego z największych naturalnych portów Morza Śródziemnego. Szczególne wrażenie wywarła konkatedra św. Jana, uznawana za jedną z najpiękniejszych świątyń barokowych Europy. Jej bogato zdobione wnętrze skrywa monumentalne dzieło Caravaggia – Ścięcie św. Jana Chrzciciela, jedyny obraz mistrza podpisany własnym nazwiskiem. Zwiedzanie uzupełniła wizyta w Pałacu Wielkich Mistrzów oraz Narodowym Muzeum Archeologicznym, którego zbiory pozwalają prześledzić historię Malty od czasów prehistorycznych po epokę Zakonu Maltańskiego.
Kolejny dzień poświęcony był poznawaniu środkowej części wyspy. W Mdinie, pierwszej stolicy Malty, spacer wąskimi uliczkami otoczonymi potężnymi murami obronnymi pozwolił przenieść się w atmosferę średniowiecznego miasta, nie bez powodu nazywanego „Cichym Miastem”. W pobliskim Rabacie uczestnicy odwiedzili katakumby św. Katalda – rozległy kompleks wczesnochrześcijańskich podziemnych cmentarzy, świadczących o najdawniejszych dziejach chrześcijaństwa na wyspie. Następnie grupa podziwiała imponujące klify Dingli, należące do najwyższych na Malcie, odwiedziła wioskę rzemiosła Ta’ Qali, gdzie można było obserwować pracę lokalnych twórców, oraz Ogrody św. Antoniego otaczające letnią rezydencję prezydenta Malty. Dzień zakończyło zwiedzanie słynnej Rotundy w Moście, której ogromna kopuła należy do największych niepodpartych kopuł kościołów na świecie. Z historią świątyni związane jest niezwykłe wydarzenie z czasów II wojny światowej – bomba, która przebiła kopułę podczas nabożeństwa, nie wybuchła, co mieszkańcy uznali za cud.
Jednym z najpiękniejszych punktów programu była całodniowa wyprawa na wyspę Gozo, spokojniejszą i bardziej zieloną od głównej wyspy archipelagu. Uczestnicy zobaczyli megalityczne świątynie Ġgantija, starsze od egipskich piramid i zaliczane do najstarszych wolno stojących budowli świata. Zwiedzili również średniowieczną Cittadellę w Victorii, podziwiali malowniczą zatokę Dwejra, gdzie do 2017 roku znajdowało się słynne Lazurowe Okno, oraz urokliwą zatokę Xlendi, uznawaną za jedno z najpiękniejszych miejsc na Gozo.
Program wyjazdu przewidywał także czas na wypoczynek. Kilka dni uczestnicy mogli przeznaczyć na spacery, plażowanie oraz indywidualne poznawanie uroków Malty. Chętni korzystali również z dodatkowych atrakcji, takich jak wieczorne zwiedzanie wyspy czy rejsy po okolicznych wodach.
Ostatni dzień pobytu przyniósł kolejne niezapomniane wrażenia. Zwiedzanie rozpoczęło się od Trzech Miast – Vittoriosy (Birgu), Senglei (L-Isla) i Cospicuy (Bormla), które przez stulecia odgrywały ważną rolę w historii Zakonu Maltańskiego. Spacer zabytkowymi uliczkami oraz panorama Wielkiego Portu i Fortu św. Anioła oglądana z Ogrodów Gardjola w Senglei pozwoliły raz jeszcze docenić wyjątkowe położenie Malty. Następnie grupa odwiedziła malowniczą rybacką miejscowość Marsaxlokk, słynącą z kolorowych łodzi luzzu, których dzioby zdobi charakterystyczne „oko Ozyrysa”, mające według tradycji chronić rybaków podczas morskich wypraw. Na zakończenie wyjazdu uczestnicy udali się do punktu widokowego nad Błękitną Grotą. Sprzyjająca pogoda pozwoliła wpłynąć łodziami do wnętrza wapiennych grot, gdzie promienie słońca tworzyły niezwykłą grę błękitnych i turkusowych refleksów odbijających się od krystalicznie czystej wody.
Pobyt na Malcie był doskonałą okazją do poznania niezwykle bogatej historii wyspy, jej zabytków, przyrody i kultury. Połączenie intensywnego zwiedzania z chwilami wypoczynku sprawiło, że był to wyjazd pełen pięknych widoków, nowych doświadczeń i wspomnień, które na długo pozostaną w pamięci uczestników.