Lipcowa (30.08.2024) wycieczka Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach miała nieco inny charakter niż wiele wcześniejszych wypraw. Tym razem postanowiliśmy dokładniej poznać jedną gminę – Tarnowo Podgórne, która może być przykładem umiejętnego łączenia troski o dziedzictwo historyczne z nowoczesnym rozwojem i atrakcyjną ofertą rekreacyjną. Program prowadził od gotyckiej świątyni, przez nowoczesne tężnie i muzeum poświęcone Powstaniu Wielkopolskiemu, aż do zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w Jankowicach.
Pierwszym punktem programu był kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Tarnowie Podgórnym. Świątynia została wzniesiona w drugiej połowie XV wieku jako kościół późnogotycki, a w kolejnych stuleciach była rozbudowywana i wzbogacana o nowe elementy wyposażenia. Dzięki temu dziś łączy w sobie gotycką architekturę z cennymi dziełami sztuki z epoki renesansu i baroku.
Po kościele oprowadzał nas Kazimierz Szulc – znany regionalista, autor publikacji poświęconych historii gminy Tarnowo Podgórne i popularyzator lokalnego dziedzictwa. Z ogromną swobodą i pasją opowiadał o dziejach świątyni oraz jej wyposażeniu, przybliżając uczestnikom historię miejsca, obok którego wielu przejeżdżało wcześniej, nie zdając sobie sprawy z jego wartości. Serdecznie dziękujemy Panu Kazimierzowi za niezwykle interesujące spotkanie z historią regionu.
Szczególną uwagę zwróciliśmy na późnogotyckie sklepienia oraz zabytkowe wyposażenie wnętrza. W prezbiterium znajduje się późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII wieku, uzupełniony cennymi rzeźbami i obrazami. Wartość historyczną mają również barokowe ołtarze boczne, chrzcielnica, ambona oraz zachowane nagrobki dawnych właścicieli okolicznych dóbr, przypominające o wielowiekowych związkach miejscowej szlachty z tarnowską parafią.
Po zwiedzaniu świątyni przeszliśmy parkowymi alejkami do Tarnowskich Tężni Solankowych. Położony wśród zieleni kompleks stał się jednym z symboli współczesnego Tarnowa Podgórnego. Część uczestników skorzystała z seansów inhalacyjnych, oddychając powietrzem nasyconym solankowym aerozolem, pozostali natomiast spacerowali wokół stawów, odpoczywali na ławkach i cieszyli się spokojem tego starannie zaprojektowanego miejsca.
Kolejnym przystankiem było Lusowo i Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919, mieszczące się w pobliżu kościoła oraz grobu generała Józefa Dowbora-Muśnickiego. Zwiedzanie z przewodnikiem pozwoliło przypomnieć wydarzenia jedynego zwycięskiego powstania w dziejach Polski. Bogata kolekcja mundurów, uzbrojenia, dokumentów, fotografii i pamiątek osobistych uczestników walk sprawiła, że historia Powstania Wielkopolskiego stała się wyjątkowo bliska i zrozumiała. Po zwiedzaniu był jeszcze czas na krótki spacer nad Jeziorem Lusowskim i chwilę odpoczynku na plaży.
Ostatnim etapem wycieczki były Jankowice, gdzie po kawie i cieście zwiedziliśmy pałac oraz otaczający go park.
Historia tej rezydencji sięga początków XIX wieku. Klasycystyczny pałac wznieśli Wawrzyniec (Lars) Engeström, szwedzki dyplomata i arystokrata, oraz jego żona Rozalia z Chłapowskich. Była to jedna z najokazalszych siedzib ziemiańskich w okolicy, znana z wystawnych przyjęć i spotkań towarzyskich.
Szczególne miejsce w dziejach Jankowic zajmuje jednak rodzina Kwileckich. W 1880 roku majątek wykupił Stefan Kwilecki (1839–1900) z Dobrojewa, odkupiwszy go z rąk niemieckiego właściciela Augusta Mathesa. W okresie zaborów uznano to za ważny akt patriotyczny – kolejny wielkopolski majątek powrócił bowiem w ręce polskiego ziemiaństwa. Po śmierci Stefana dobra odziedziczył jego syn Stefan Teodor Kwilecki, który około 1910 roku powierzył znanemu wielkopolskiemu architektowi Rogerowi Sławskiemu przebudowę pałacu. Wówczas powstały boczne skrzydła, tarasy i reprezentacyjna bryła budynku, którą możemy podziwiać do dziś.
Po gruntownej rewitalizacji przeprowadzonej w latach 2016–2018 przez gminę Tarnowo Podgórne pałac odzyskał dawną świetność. Obecnie mieści się tutaj Szkoła Muzyczna, Uniwersytet Trzeciego Wieku Gminy Tarnowo Podgórne, a także sale wykorzystywane do koncertów, wystaw, spotkań i innych wydarzeń kulturalnych. To doskonały przykład, jak zabytkową rezydencję można przystosować do współczesnych potrzeb, zachowując jej historyczny charakter.
Nie mniejsze wrażenie wywarł park krajobrazowy, uznawany za jeden z najpiękniejszych w Wielkopolsce. Założony na początku XIX wieku w stylu romantycznym, sto lat później został wzbogacony o nowe nasadzenia zaprojektowane przez cenionego ogrodnika Augustyna Denizota. Przez park przepływa rzeka Sama – ta sama, która płynie również przez Szamotuły – zasilając malownicze stawy z wyspami, połączone mostkami i siecią spacerowych alejek. Dziś park zachwyca nie tylko miłośników historii i przyrody. Znajdują się tu również nowoczesne place zabaw, dzięki czemu jest to miejsce chętnie odwiedzane przez całe rodziny.
Wracając do Szamotuł, wielu uczestników zgodnie przyznawało, że gmina Tarnowo Podgórne kryje znacznie więcej interesujących miejsc, niż mogłoby się wydawać. To był dzień pełen inspirujących spotkań, ciekawych opowieści i odkrywania Wielkopolski z nieco innej perspektywy. A Jankowice? To miejsce, do którego z pewnością warto wrócić – tym razem na rodzinny spacer z wnukami, aby wspólnie odkrywać urok pałacowego parku i jego romantycznych zakątków.
