15 lipca 2022 r.
Lipcowa wycieczka prowadziła przez miejsca, w których historia Polski splata się z literaturą, powstaniami narodowymi i dziejami wielkopolskich rodów ziemiańskich. Program, przygotowany przez Agnieszkę Krygier-Łączkowską, pozwolił uczestnikom spojrzeć na dobrze znane miejscowości z perspektywy wydarzeń i postaci, które odegrały ważną rolę w historii naszego kraju.
Pierwszym przystankiem były Pyzdry – jedno z najstarszych miast Wielkopolski, malowniczo położone nad Wartą. Spacer rozpoczął się od rynku z zabytkowym ratuszem i historyczną zabudową, przypominającą o wielowiekowych tradycjach królewskiego miasta. Następnie uczestnicy obejrzeli imponujący mural poświęcony mieszkańcom walczącym w Powstaniu Styczniowym, który stał się jednym z symboli współczesnych Pyzdr. Trasa prowadziła także nad Wartę, gdzie można było podziwiać nadrzeczny krajobraz oraz bulwary spacerowe.
Charakterystycznymi kolorowymi schodami grupa weszła na wzgórze kościelne do gotyckiego kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Świątynia, należąca niegdyś do franciszkanów, zachwyca bogatym wnętrzem oraz cennymi zabytkami sztuki sakralnej. Przy kościele mieści się niewielkie muzeum prezentujące historię klasztoru i miasta, dzięki czemu zwiedzanie pozwoliło lepiej poznać przeszłość Pyzdr.
Kolejnym punktem programu był Śmiełów, gdzie uczestnicy zwiedzili Muzeum Adama Mickiewicza mieszczące się w klasycystycznym pałacu Gorzeńskich. To właśnie tutaj, latem 1831 roku, Adam Mickiewicz zatrzymał się u właścicieli majątku, Hieronima i Antoniny Gorzeńskich, licząc na możliwość przedostania się do Królestwa Polskiego i wzięcia udziału w Powstaniu Listopadowym. Planów tych nie udało się zrealizować, jednak pobyt w Wielkopolsce pozostawił trwały ślad w biografii poety. W tym czasie Mickiewicz odwiedzał liczne wielkopolskie dwory, między innymi Objezierze, gdzie gościł u zaprzyjaźnionej rodziny Turnów, dobrze znanej również mieszkańcom ziemi szamotulskiej. Zwiedzanie muzeum z przewodnikiem pozwoliło poznać zarówno historię pobytu poety, jak i bogatą kolekcję pamiątek związanych z jego życiem i twórczością. Po zakończeniu zwiedzania uczestnicy odbyli spacer po otaczającym pałac romantycznym parku krajobrazowym.
Następnie grupa udała się do Miłosławia, miasta nierozerwalnie związanego z Powstaniem Wielkopolskim 1848 roku. Zwiedzanie rozpoczęło się od kościoła pw. św. Jakuba Większego Apostoła, którego historia sięga średniowiecza. Obecna świątynia, wielokrotnie przebudowywana, kryje cenne wyposażenie z różnych epok i od wieków stanowi centrum życia religijnego miasta. Następnie uczestnicy obejrzeli z zewnątrz pałac Mielżyńskich, otoczony rozległym parkiem. Spacer zakończył się przy pomniku Juliusza Słowackiego, odsłoniętym w 1899 roku z inicjatywy Józefa Kościelskiego. Był to pierwszy na ziemiach polskich pomnik poety, wzniesiony jeszcze w okresie zaborów, co miało ogromne znaczenie patriotyczne i symboliczne.
Ostatnim etapem wycieczki była Winna Góra. Uczestnicy obejrzeli z zewnątrz pałac z początku XX wieku, wzniesiony dla rodziny Chełkowskich. Warto przypomnieć, że stanął on w miejscu wcześniejszego dworu, w którym po zakończeniu wojen napoleońskich mieszkał generał Jan Henryk Dąbrowski, twórca Legionów Polskich we Włoszech. Dawna siedziba generała nie zachowała się do naszych czasów, jednak pamięć o jego pobycie w Winnej Górze jest nadal żywa.
Grupa zwiedziła również kościół pw. św. Michała Archanioła. Świątynia, przebudowana w XIX wieku, kryje w lewej części prezbiterium kaplicę grobową generała Jana Henryka Dąbrowskiego i jego rodziny. To właśnie tam znajduje się klasycystyczny sarkofag bohatera narodowego oraz tablice upamiętniające jego zasługi. Dla uczestników była to szczególna okazja do spotkania z miejscem spoczynku jednego z najwybitniejszych polskich dowódców, którego nazwisko na zawsze utrwalił „Mazurek Dąbrowskiego”.
Wycieczka połączyła historię, literaturę i pamięć o bohaterach narodowych. Od średniowiecznych Pyzdr, przez romantyczny Śmiełów i powstańczy Miłosław, po Winną Górę związaną z generałem Dąbrowskim – każdy z odwiedzonych punktów przypominał o ludziach i wydarzeniach, które współtworzyły polskie dziedzictwo. Dzięki wspólnemu zwiedzaniu i opowieściom przewodniczki uczestnicy mogli odkryć wiele mniej znanych, ale niezwykle ciekawych kart historii Wielkopolski.
