20 lipca 2023
Lipcowa wycieczka Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Szamotułach prowadziła przez miejsca, które w niezwykły sposób łączą historię, tradycję i kulturę Wielkopolski. Program przygotowała i z wielką swadą poprowadziła Agnieszka Krygier-Łączkowska, dzięki której uczestnicy mogli odkrywać zarówno znane zabytki, jak i mniej oczywiste perełki naszego regionu.
Pierwszym przystankiem była Turew, a dokładniej działające tutaj Muzeum Gorzelnictwa. Już na wstępie okazało się, że nie będzie to opowieść o degustacjach czy mocnych trunkach, lecz fascynująca podróż przez historię jednej z najważniejszych gałęzi dawnego przemysłu rolno-spożywczego.
Gospodarzem muzeum był jego twórca i kierownik Grzegorz Konieczny – człowiek, dla którego gorzelnictwo jest nie tylko zawodem, ale przede wszystkim życiową pasją. Z ogromnym zaangażowaniem, poczuciem humoru i prawdziwie akademicką precyzją opowiadał o zachowanych urządzeniach, kolejnych etapach procesu technologicznego oraz codziennym życiu dawnej gorzelni. Dzięki jego opowieściom stare maszyny i aparatura przestawały być muzealnymi eksponatami – stawały się świadkami historii i na nowo „ożywały” przed zwiedzającymi.
Jak podkreślał pan Grzegorz, od początku zależało mu, aby gorzelnia pozostała miejscem spotkań ludzi, tak jak było przez dziesięciolecia. Dziś jest to wyjątkowe muzeum, w którym zachowano nie tylko oryginalne wyposażenie, ale także atmosferę dawnego zakładu, stanowiącego niegdyś ważny element życia lokalnej społeczności.
Kolejnym punktem programu był pałac w Turwi, jedno z najważniejszych miejsc na historycznej mapie Wielkopolski. Często mówi się, że dla Wielkopolan powinien być tym, czym Wersal dla Francuzów – i trudno nie zgodzić się z tym porównaniem.
To właśnie tutaj żył i gospodarował generał Dezydery Chłapowski – oficer armii Napoleona, uczestnik powstania listopadowego, patriota i jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wielkopolskiej pracy organicznej. Po powrocie z Anglii wprowadzał do swojego majątku najnowocześniejsze metody gospodarowania, nowe narzędzia rolnicze oraz innowacyjne rozwiązania agrotechniczne. Jego majątek szybko stał się wzorem nowoczesnego gospodarstwa rolnego, a idee, które tutaj realizował, przyczyniły się do rozwoju wielkopolskiego rolnictwa i umocnienia gospodarczego regionu.
Uwagę uczestników zwróciła również neogotycka kaplica pałacowa, ufundowana w połowie XIX wieku przez Antoninę z Grudzińskich Chłapowską. Harmonijnie wpisuje się ona w otaczający park krajobrazowy, tworząc wraz z pałacem jeden z najpiękniejszych zespołów rezydencjonalnych w Wielkopolsce.
Następnym przystankiem był Lubiń i słynne Opactwo Benedyktynów, którego historia sięga XI wieku. Zwiedzanie klasztoru pozwoliło poznać niezwykłe dzieje jednego z najstarszych ośrodków życia monastycznego w Polsce. Piękne wnętrza świątyni, bogata historia oraz atmosfera ciszy i skupienia zrobiły na uczestnikach duże wrażenie.
Szczególne zainteresowanie wzbudziła pracownia ikon, będąca inspiracją dla studentów UTW rozwijających swoje umiejętności w tej dziedzinie. Nie zabrakło również wizyty w klasztornym sklepiku, gdzie można było nabyć wyroby przygotowywane przez benedyktynów, w tym słynną nalewkę benedyktyńską sporządzaną według receptury opartej na dwudziestu jeden ziołach.
Po południu uczestnicy przenieśli się do zupełnie innego świata – do Filmowego Soplicowa w Cichowie. To jedyny w Polsce skansen powstały na bazie scenografii filmu „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy, zaprojektowanej przez wybitnego scenografa Allana Starskiego. Spacer po drewnianym folwarku pozwalał poczuć atmosferę szlacheckiego Soplicowa, znanego z kart epopei Adama Mickiewicza.
O urokach tego niezwykłego miejsca z pasją opowiadał pan Marek, przybliżając kulisy powstawania filmu oraz historię zachowania filmowej scenografii. Spacer pomiędzy dworem, zabudowaniami gospodarczymi i zagrodami ze swobodnie spacerującymi gęśmi oraz innymi zwierzętami sprawił, że uczestnicy choć na chwilę mogli przenieść się do świata przedstawionego w narodowej epopei.
Ostatnim punktem programu był Racot, od lat kojarzony przede wszystkim z hodowlą koni. Historia miejscowej stadniny sięga 1925 roku i do dziś pozostaje ona jednym z najważniejszych ośrodków hodowli koni w Polsce. Uczestnicy podziwiali również klasycystyczny pałac otoczony rozległym parkiem oraz zabudowania dawnej rezydencji, które przypominają o bogatej historii tej miejscowości.
Wycieczka była doskonałym połączeniem historii, kultury, przyrody i filmu. Pozwoliła spojrzeć na Wielkopolskę z różnych perspektyw – jako krainę nowoczesnego rolnictwa, ważnych wydarzeń historycznych, wielowiekowej tradycji zakonnej oraz niezwykłych miejsc związanych z polską kinematografią.
